Đua ngựa không chỉ đơn thuần là một môn thể thao tốc độ; từ lâu, nó đã được mệnh danh là “Môn thể thao của các nhà vua” (The Sport of Kings). Trải qua hàng thế kỷ hình thành và phát triển, đua ngựa ngày nay đã trở thành một ngành công nghiệp triệu đô, nơi hội tụ của những chiến mã xuất sắc nhất hành tinh, những nài ngựa (jockey) thiên tài và giới thượng lưu quý tộc toàn cầu.
Những giải đua ngựa lớn nhất thế giới không chỉ là đấu trường khắc nghiệt tôn vinh sức mạnh, sự dẻo dai của loài ngựa, mà còn là những lễ hội văn hóa độc đáo, nơi trình diễn thời trang xa xỉ và là tụ điểm của những mức tiền thưởng khổng lồ. Từ những thảm cỏ xanh mướt của Vương quốc Anh đến sa mạc rực lửa của Dubai, hãy cùng khám phá những giải đua ngựa danh giá và có tầm ảnh hưởng lớn nhất hành tinh hiện nay.
The kentucky derby (hoa kỳ) – “two most exciting minutes in sports”
Nếu có một giải đua ngựa nào mà ngay cả những người không đam mê thể thao cũng từng nghe tên, đó chính là Những giải đua ngựa lớn nhất thế giới The Kentucky Derby. Được tổ chức định kỳ vào ngày thứ Bảy đầu tiên của tháng 5 hàng năm tại trường đua Churchill Downs ở Louisville, Kentucky, giải đua này được ví như “Trận Super Bowl” của làng đua ngựa Mỹ.
Lịch sử và sức hút truyền thông
Được thành lập vào năm 1875, Kentucky Derby là giải thể thao lâu đời nhất nước Mỹ hoạt động liên tục không gián đoạn. Giải đấu là chặng đầu tiên trong chuỗi ba giải đấu danh giá cấu thành nên danh hiệu Triple Crown (Tam vương) của đua ngựa Mỹ (bên cạnh Preakness Stakes và Belmont Stakes).
Sở dĩ giải đấu này được gọi là “Two Most Exciting Minutes in Sports” (Hai phút hào hứng nhất trong thể thao) là bởi vì cuộc đua chính thức chỉ diễn ra vỏn vẹn trong khoảng 2 phút, nhưng áp lực, sự kịch tính và tốc độ của nó khiến người xem phải nghẹt thở.
Biểu tượng văn hóa “Run for the Roses”
Kentucky Derby còn có tên gọi lãng mạn là “Run for the Roses” (Cuộc đua đến nhành hồng). Sở dĩ có cái tên này là vì chiến mã giành chiến thắng sẽ được khoác lên mình một chiếc mền dệt từ hơn 500 bông hồng đỏ rực rỡ.
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, giải đấu là một lễ hội thời trang đúng nghĩa. Khán giả nữ đến sân bắt buộc phải diện những chiếc mũ (nón) khổng lồ, được thiết kế cầu kỳ và tinh xảo. Đồ uống truyền thống của giải đấu – món cocktail Mint Julep (gồm rượu bourbon, siro và bạc hà) – tiêu thụ hàng trăm ngàn ly chỉ trong hai ngày diễn ra sự kiện.
The dubai world cup (uae) – đỉnh cao thành phố sa mạc
Nhắc đến Dubai là nhắc đến sự xa hoa, giàu có và những công trình kiến trúc điên rồ nhất thế giới. Ngành đua ngựa tại đây cũng không ngoại lệ. Được thành lập vào năm 1996 bởi Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum (Phó Tổng thống kiêm Thủ tướng UAE, Thống đốc Dubai), Dubai World Cup nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những giải đua có mức tiền thưởng khủng khiếp nhất hành tinh.
Trường đua Meydan – Kỳ quan kiến trúc
Dubai World Cup được tổ chức vào ngày thứ Bảy cuối cùng của tháng 3 hàng năm tại Trường đua Meydan. Đây không chỉ là một trường đua đơn thuần mà là một phức hợp thể thao khổng lồ với khán đài dài hơn 1 dặm (1.6 km), có sức chứa hơn 60.000 khán giả.
Cuộc chiến của những tấm séc triệu đô
Trong nhiều năm, Dubai World Cup giữ kỷ lục là Những giải đua ngựa lớn nhất thế giới với tổng giá trị giải thưởng cho ngày đua lên đến 30.5 triệu USD (trong đó riêng trận chung kết chính thức chiếm tới 12 triệu USD).
Mặc dù hiện tại vị trí số 1 về tiền thưởng đơn lẻ đã bị Saudi Cup tiếm ngôi, Dubai World Cup vẫn giữ một vị thế độc tôn về đẳng cấp tổ chức. Giải đua này thu hút những chủ ngựa quyền lực nhất thế giới, từ các tỷ phú công nghệ Mỹ, các tài phiệt Nhật Bản cho đến các dòng tộc hoàng gia Trung Đông.
Do luật pháp UAE nghiêm cấm các hành vi cờ bạc, cá cược trực tiếp tại trường đua không tồn tại; thay vào đó, khán giả tập trung hoàn toàn vào việc thưởng thức nghệ thuật đua ngựa và tham gia các cuộc thi trang phục đẹp nhất (Best Dressed).
The saudi cup (Ả Rập Xê-Út) – giải đua giàu có nhất hành tinh
Kỷ lục tiền thưởng vô tiền khoáng hậu
Được tổ chức tại Trường đua King Abdulaziz ở Riyadh vào cuối tháng 2 hàng năm, Saudi Cup sở hữu tổng mức tiền thưởng kỷ lục lên đến 20 triệu USD chỉ cho một cuộc đua duy nhất (chặng đua chính dài 1.800 mét trên mặt sân cát). Trong đó, chú ngựa về nhất sẽ mang về cho chủ nhân của mình khoản tiền khổng lồ trị giá 10 triệu USD.
Tổng tiền thưởng Saudi Cup = 20,000,000 USD
Phần thưởng cho nhà vô địch = 10,000,000 USD
Tầm nhìn chiến lược
Những tin tức tổng hợp online thì sự ra đời của Saudi Cup nằm trong chiến lược “Tầm nhìn 2030” (Vision 2030) của Ả Rập Xê-út nhằm đa dạng hóa nền kinh tế, phát triển du lịch và thể thao, giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu mỏ. Đường đua mặt cát của King Abdulaziz được các nài ngựa và chuyên gia đánh giá là một trong những mặt sân tốt nhất thế giới, giúp bảo vệ móng và cơ xương của ngựa một cách tối đa, từ đó thu hút những nhà vô địch từ khắp nơi trên thế giới như Mỹ, Nhật Bản, Châu Âu về tranh tài.
Royal ascot (Vương Quốc Anh) – đại tiệc của Hoàng gia và quý tộc
Nếu các giải đua ở Trung Đông thống trị về tiền thưởng, thì Royal Ascot của Vương quốc Anh lại là giải đua ngựa lớn nhất thế giới chiếm lĩnh vị trí của vị vua tuyệt đối về mặt lịch sử, truyền thống và đẳng cấp hoàng gia.
Di sản hơn 300 năm tuổi
Được thành lập bởi Nữ hoàng Anne vào năm 1711, Royal Ascot có lịch sử hơn 3 thế kỷ. Giải đấu diễn ra trong vòng 5 ngày vào tháng 6 hàng năm tại trường đua Ascot ở Berkshire, Anh. Sự kiện này có mối liên kết chặt chẽ với Hoàng gia Anh. Theo truyền thống dưới thời Nữ hoàng Elizabeth II và hiện tại là Vua Charles III, mỗi ngày đua đều được mở màng bằng một cuộc diễu hành bằng xe ngựa hoàng gia từ Lâu đài Windsor đến trường đua.
Quy định trang phục nghiêm ngặt bậc nhất (Royal Enclosure)
Royal Ascot nổi tiếng thế giới với quy định về trang phục (Dress Code) cực kỳ khắt khe, đặc biệt là tại khu vực Hoàng gia (Royal Enclosure):
Đối với Nam giới: Bắt buộc phải mặc áo khoác lễ phục đuôi tôm (Morning Dress) màu đen hoặc xám, áo gile, quần sọc bọc và bắt buộc phải đội mũ hi-top (mũ chóp cao).
Đối với Nữ giới: Phải mặc váy trang nhã có chiều dài qua đầu gối, áo không được hở vai hoặc khoét sâu, và bắt buộc phải đội một chiếc mũ có đường kính phần đế tối thiểu là 4 inch (10 cm).
The Prix de l’arc de triomphe (pháp) – Vinh quang tối cao Châu Âu
Thường được gọi ngắn gọn là “The Arc”, Prix de l’Arc de Triomphe là giải đua ngựa lớn nhất thế giới của Châu Âu đại lục, được tổ chức vào ngày Chủ nhật đầu tiên của tháng 10 tại Trường đua Longchamp thơ mộng ở thủ đô Paris, Pháp.
Khẩu hiệu khẳng định đẳng cấp
Khẩu hiệu chính thức của giải đấu là: “Ce n’est pas một cuộc đua, c’est một tượng đài” (Đây không chỉ là một cuộc đua, đây là một tượng đài). Được tổ chức lần đầu vào năm 1920 để kỷ niệm sự kết thúc của Thế chiến thứ nhất, giải đua quy tụ những chú ngựa từ 3 tuổi trở lên xuất sắc nhất từ Anh, Ireland, Pháp, Nhật Bản và Mỹ để tranh tài trên quãng đường dài 2.400 mét mặt sân cỏ.
Thử thách của địa hình
Khác với các đường đua bằng phẳng kiểu Mỹ, trường đua Longchamp có địa hình rất đặc trưng của Châu Âu với những đoạn dốc lên và đổ đèo (the hill), đòi hỏi nài ngựa phải có chiến thuật cực kỳ thông minh và chú ngựa phải có khả năng giữ sức bền tuyệt vời. Giành chiến thắng tại “The Arc” là đỉnh cao vinh quang mà bất kỳ nhà nhân giống ngựa nào tại Châu Âu cũng khao khát.
Melbourne cup (Úc) – “cuộc đua làm cả đất nước dừng lại”
Tại Úc, đua ngựa không chỉ là một môn thể thao giải trí, nó là một phần của bản sắc quốc gia. Và đỉnh cao của văn hóa đó chính là Melbourne Cup.
Ngày nghỉ toàn bang độc nhất vô nhị
Được tổ chức vào ngày thứ Ba đầu tiên của tháng 11 tại Trường đua Flemington ở Melbourne, giải đấu này có một biệt danh vô cùng đặc biệt: “The race that stops a nation” (Cuộc đua làm cả đất nước dừng lại). Sức ảnh hưởng của nó lớn đến mức chính quyền bang Victoria đã ban hành luật quy định ngày diễn ra trận đua là một ngày nghỉ lễ chính thức của toàn bang để người dân có thể theo dõi cuộc đua.
Thử thách khốc liệt mang tên “Handicap”
Melbourne Cup là giải đua theo thể thức “Chấp tải” (Handicap) giàu có nhất thế giới. Theo thể thức này, những chú ngựa mạnh hơn, có thành tích tốt hơn sẽ bị ban tổ chức bắt buộc phải mang thêm những khối lượng tạ nặng hơn trên lưng để tạo sự công bằng và kịch tính cho cuộc đua.
The Breeders’ Cup World Championships (hoa kỳ) – giải vô địch thế giới đúng nghĩa
Nếu như hầu hết các giải đua trên thế giới tập trung vào một hoặc một vài trận đua cốt lõi trong một ngày, thì Breeders’ Cup lại là một lễ hội đua ngựa kéo dài 2 ngày với quy mô tổ chức thay đổi địa điểm liên tục qua các trường đua tốt nhất nước Mỹ (và đôi khi là Canada).
Được thành lập vào năm 1984 bởi John R. Gaines, một nhà nhân giống ngựa nổi tiếng, Breeders’ Cup được thiết kế như một ngày hội “Chung kết cuối năm” (Year-end Championships) của làng đua ngựa thế giới. Sự kiện bao gồm từ 14 cuộc đua cấp độ Nhóm 1 (Grade 1) diễn ra liên tiếp, với tổng tiền thưởng tích lũy qua hai ngày vượt quá 31 triệu USD.
Vì mỗi chặng đua trong Breeders’ Cup được phân chia rất chi tiết theo độ tuổi (ngựa tơ, ngựa trưởng thành), theo giới tính (ngựa đực, ngựa cái) và theo bề mặt sân (sân cỏ – Turf, sân cát – Dirt), nên giải đấu này là cơ sở tối cao để hội đồng chuyên môn bình chọn ra danh hiệu “Ngựa của năm” (Horse of the Year) tại Mỹ.
Kết luận
Trải qua thăng trầm của lịch sử, những giải đua ngựa lớn nhất thế giới đã vượt ra khỏi ranh giới của một trò chơi cá cược hay một môn thể thao tốc độ giải trí thông thường. Chúng đã trở thành những định chế văn hóa, những ngày hội kinh tế lớn đóng góp hàng tỷ USD vào ngành du lịch và nông nghiệp nhân giống của các quốc gia sở tại.
